Tevkifatlı alım yapan işletmeler, KDV2 ile beyan edip ödedikleri vergiyi KDV1'de indirirken beyannamenin Ekler bölümündeki "109-Sorumlu Sıfatıyla Ödenen KDV'ye İlişkin Bildirim" tablosunu doldurmak zorunda. Yeni e-Beyan sistemiyle birlikte bu tabloda iki uyarı sıkça karşımıza çıkıyor. Bu yazıda uyarıların ne anlama geldiğini ve beyannameyi göndermeden önce nelere bakılması gerektiğini özetliyoruz.
Neden böyle bir tablo var?
7491 sayılı Kanunla KDV Kanunu'nun 29/1. maddesi değişti: Ocak 2024 döneminden itibaren sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV, ancak ödendiği dönemin KDV1 beyannamesinde indirilebiliyor. GİB bu nedenle KDV1'deki indirim satırının adını "109-Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilerek Ödenen KDV" olarak değiştirdi ve bu satırdan indirim yapanların Ekler'deki bildirim tablosunu doldurmasını şart koştu. KDV2 ile beyan edilen vergi de artık "4017 – KDV Tevkifatı" vergi türünden tahakkuk ediyor.
İki ayrıntı önemli:
- Tevkifatın yapıldığı döneme ait KDV2, aynı dönemin KDV1'inden önce süresinde verilip süresinde ödenmişse, KDV2'nin ait olduğu dönemin KDV1'inde indirilebilir.
- Kısmen ödenen KDV, yalnızca ödenen kısmı kadar indirilebilir.
KDV2'nin verilme ve ödeme süresi, dönemi izleyen ayın 25'i sonuna kadardır (164 Sıra No.lu VUK Sirküleri).
Tabloda hangi bilgiler isteniyor?
| Alan | Ne yazılır |
|---|---|
| Ödeme türü | "Ödendi", "Emanetteki Tutardan Mahsuben Ödendi" veya "İade Dosyasından Mahsup Talep Edildi" |
| Vergilendirme dönemi | Sorumlu sıfatıyla ödenen KDV'nin (KDV2'nin) dönemi |
| Tarih | Ödeme tarihi; mahsupta mahsup dilekçesinin veya belge tamamlanma tarihi |
| Tutar | Ödenen sorumlu sıfatıyla KDV tutarı |
| Mahsup bilgileri | Mahsuben ödemede: iade talep edilen vergi türü, dönemi ve dosya numarası |
Ödeme iade dosyasından mahsupla yapıldıysa, İnternet Vergi Dairesi'nden verilen iade talep dilekçesinin mahsup listesinde KDV2'nin tahakkuk ettiği vergi dairesi, dönem, 4017 vergi türü ve tutar açıkça yazılmış olmalı.
Uyarı 1: "Belge no bilgisi zorunludur"
Tam metni: Ödeme türü "ödendi" veya "emanetteki tutardan mahsuben ödendi" olan kayıtlar için "belge no" bilgisi zorunludur.
Mesajın söylediği şu: bu iki ödeme türünü seçtiğiniz satırlarda, KDV2 (4017) ödemesini gösteren belgenin numarası boş bırakılamaz. Ödeme bilgilerinizi Dijital Vergi Dairesi'ndeki ödeme kayıtlarından kontrol edebilirsiniz.
Kontrol edin:
- KDV2 gerçekten ödendi mi? Ödenmemiş KDV bu dönemin KDV1'inde indirilemez; ödendiği dönemde indirilir.
- Seçtiğiniz ödeme türü doğru mu? İade dosyasından mahsup istediyseniz "İade Dosyasından Mahsup Talep Edildi" seçilmeli.
- Yazdığınız belge bilgisi o satırdaki ödemenin kendisine mi ait? Başka bir dönemin ödemesi karışmasın.
Muhasebe programından gönderimde bu uyarı program kaynaklı da çıkabiliyor. İnternette önerilen, bildirim tablosunu boş bırakıp tutarı başka bir indirim satırına yazmak gibi geçici yöntemler GİB'in e-Beyan kılavuzuyla çelişebilir; uygulamadan önce mali müşavirinize danışın ve beyannamenin onaylandığını mutlaka kontrol edin.
Uyarı 2: "İlgili kayıt daha önce eklendiği için işlem gerçekleştirilemez"
Mesajın ifadesi, aynı kaydın tabloya ikinci kez eklenmeye çalışıldığını gösteriyor.
Kontrol edin:
- Tabloda aynı dönem ve aynı ödeme için iki satır var mı?
- Muhasebe programından aktarım yaptıysanız, aktarımı tekrarlamadan önce mevcut satırları temizleyin.
- Aynı ödeme daha önceki bir dönemin KDV1'inde zaten indirildiyse yeniden indirilemez.
Göndermeden önce kısa kontrol listesi
- KDV2 süresinde verildi ve ödendi.
- KDV1'deki 109 tutarı, Ekler'deki bildirim tablosunun toplamıyla aynı.
- Her satırda ödeme türü ve belge bilgisi doğru.
- Kısmen ödenen KDV'de yalnızca ödenen kısım yazıldı.
- Aynı ödeme için mükerrer satır yok.
Yeni e-Beyan sistemi
KDV1, KDV2, KDV2B, KDV4 ve KDV9015 beyannameleri illere göre kademeli olarak yeni e-Beyan sistemine taşındı; İstanbul'da 1 Kasım 2026'dan itibaren bu sistem kullanılıyor. Önceki dönemlere ait ilk ve düzeltme beyannameleri ise eski e-Beyanname sisteminden verilmeye devam ediyor. Bulunduğunuz il için geçiş tarihini GİB duyurularından kontrol edebilirsiniz.
Destek
Beyannamenizde bu uyarıları alıyor ya da tevkifatlı KDV indiriminizin doğru dönemde yapılıp yapılmadığından emin olmak istiyorsanız, Mezitli'deki ofisimizde birlikte bakabiliriz. İletişim sayfamızdan ön görüşme talebi oluşturabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için mali müşavirinize danışın.